เขียนดี เขียนได้อย่างเข้าใจ

เขียนดี เขียนได้อย่างเข้าใจ

สุชาติ สวัสดิ์ศรี โพสต์

 .เขียนดี เขียนได้อย่างเข้าใจ

อยากให้ทุกท่านได้อ่าน โดยเฉพาะ "สื่อเ ยม" บางช่องที่อ้าง Vienna Convent ไปเมื่อ 2 วันก่อน ที่อยากให้อ่าน คือ "มิสเตอร์ดอน" แห่งกระทรวงต่างประเทศ

แต่ก็น่าแปลกที่คนเขียนยังอยู่ที่ "สื่อ" แห่งนี้ และเป็นตัวของตัวเอง

 https://m.facebook.com/story.php?story_fbid=1018173711710560&id=10000553...

Interest of non-interference 

เมื่อวาน (10/4) น้องนักข่าวจากสำนักข่าวญี่ปุ่น ถามคำถามน่าสนใจว่า การเรียกผู้แทนทางการทูตไปรับบันทึกช่วยจำที่กระทรวงการต่างประเทศในกรณีธนาธรเกี่ยวข้องกับ Vienna Convention ที่ว่า พวกเขามีสิทธิไปสังเกตการณ์แค่คดีที่เกิดขึ้นกับพลเมืองของตัวเท่านั้นใช่หรือไม่

ตอนนั้นคุยกันแค่สั้นๆ เลยตอบเธอไปว่า หลักการหลายอย่างใน Vienna Convention ได้รับการ modified มาเยอะแล้ว สถานการณ์ภายในอันใดที่อาจจะกระทบความสัมพันธ์เขาก็อาจจะเข้าไปดูได้ เพราะหลายประเทศในตะวันตกอย่างสหรัฐหรือสหภาพยุโรป เอาหลักการสิทธิมนุษยชนและประชาธิปไตยใส่ไว้ในนโยบายต่างประเทศและกฎหมายภายในของเขาก็บังคับว่า ผู้แทนทางการทูตจะต้องรายงานเรื่องพวกนี้ด้วย 

อันที่จริงตอบเท่านี้เธอก็เข้าใจแหละ แต่เห็นบอกว่าอยากอ่านอะไรที่ยาวกว่านี้หน่อย เดิมตั้งใจว่าจะเขียนบทวิเคราะห์เรื่องนี้ แต่เรื่องอื่นรัดตัวอยู่มาก เลยเอามาต่อตรงนี้อีกหน่อยละกันนะครับ

Vienna Convention ที่ว่านั้นคือ Vienna Convention on Diplomatic Relations ปี 1961 ซึ่งมีข้อใหญ่ในความว่าด้วยหลักการปฏิบัติหน้าที่ทางการทูตที่น้องพูดถึงและที่โฆษกกระทรวงการต่างประเทศอ้างอิงคือ มาตรา 41 วรรค 1 ที่ว่า ในเมื่อมีเอกสิทธิคุ้มกันแล้ว ก็ห้ามเข้าไปแทรกแซงกิจการภายในของรัฐที่ถูกส่งไปประจำการ ถ้อยคำภาษาอังกฤษว่า.....

Article 41 (1) Without prejudice to their privileges and immunities, it is the duty of all persons enjoying such privileges and immunities to respect the laws and regulations of the receiving State. They also have a duty not to interfere in the internal affairs of that State.

เรื่องที่ต้องพิจารณาคือ การที่นักการทูตต่างประเทศและผู้แทนองค์การสหประชาชาติ ไปสังเกตการณ์คดีธนาธรที่สถานีตำรวจปทุมวัน เมื่อวันที่ 6 เมษายนนั้น เป็นการแทรกแซงกิจการภายในของไทยหรือไม่

กระทรวงต่างประเทศของไทยเห็นว่าเป็นการแทรกแซงและแสดงออกว่า ให้กำลังใจ (moral support) แก่ธนาธรพูดอีกอย่างหนึ่งนี่คือ ถ้อยแถลงทางการเมืองของสถานทูต “In other word, it was a political act or a political statement on the part of embassies”.

สถานทูตอย่างสหรัฐได้โต้แย้งในประเด็นนี้ว่า นี่เป็นแนวปฏิบัติทางการทูตมาตรฐาน “This is a standard diplomatic practice” ผลประโยชน์ (interest) ของสหรัฐในคดีนี้และอีกหลายกรณี คือการเข้าไปสังเกตการณ์ในกระบวนการยุติธรรมของไทย เพื่อให้ได้รับข้อมูลปฐมภูมิว่า ไทยปฏิบัติอย่างไร 

โฆษกสถานทูตสหรัฐ ส่งถ้อยแถลงนี้ให้นักข่าวหลายสำนักเมื่อวาน ไม่ได้อ้าง Vienna Convention ตรงๆอย่างกระทรวงต่างประเทศ แต่เราสามารถพบหลักการนี้ใน มาตรา 3 วรรค 1 ข้อ บี ที่ว่านักการทูตทำหน้าที่ในการปกป้องผลประโยชน์ของรัฐและประชาชนตัวเองในประเทศที่ถูกส่งไปประจำการภายใต้ขอบเขตของกฎหมายระหว่างประเทศ (โปรดสังเกตว่า ไม่ใช่กฎหมายภายใน) “Protecting in the receiving State the interests of the sending State and of its nationals, within the limits permitted by international law;

เรื่องที่ต้องวินิจฉัยคือ ธนาธรเป็นผลประโยชน์อะไรของสหรัฐหรือว่าเป็นพลเมืองสหรัฐ หรือ จึงทำให้นักการทูตสหรัฐได้สิทธิในการเข้าไปสังเกตการณ์คดีนั้นได้ 

ในเบื้องต้นมองเผินๆอาจจะดูว่าไม่ใช่ แต่มีข้อเท็จจริงและหลักการบางประการที่ควรตระหนักคือว่า ปัญหาสิทธิมนุษยชนนั้นก็เป็นหลักการพื้นฐานของมนุษยชาติทั้งมวล สหประชาชาติมีปฏิญญาสากลว่าด้วยเรื่องนี้อยู่แล้ว และหลักการนี้ได้ฝังตัว (embedded) อยู่ในนโยบายต่างประเทศของหลายประเทศรวมทั้งสหรัฐ การกระทำใดๆที่ขัดกับหลักสิทธิมนุษยชน เช่น รัฐประหาร เป็นเหตุให้ลดระดับหรือตัดความสัมพันธ์กันได้ ถ้าจะจำกันได้ สหรัฐเคยตัดความช่วยเหลือทางทหารหลังรัฐประหาร และ อียู ไม่ต้อนรับผู้แทนทางการเมืองของไทยหลังรัฐประหารและไม่ส่งผู้แทนระดับสูงของเขามาเยือนไทยอยู่พักหนึ่ง เรื่องที่จะทำกันเช่น FTA ยังต้องพักเอาไว้ก่อน เรื่องนี้จึงกระทบกระเทือนความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ

และในกฎหมายรัฐธรรมนูญของไทย (แม้แต่ฉบับคสช.) ก็รับรองหลักสิทธิมนุษยชนไว้ด้วย (ถึงจะเขียนเอาไว้โก้ๆก็เถอะ)

อีกประการหนึ่ง การดำเนินคดีนั้นจะต้องเป็นไปโดยบริสุทธิ์ ยุติธรรม และโดยเปิดเผย หมายความว่า ใครๆก็เข้าไปสังเกตการณ์ได้ 

สำหรับประเทศจากซีกโลกตะวันตก อย่างสหรัฐและอียู แล้วนั้นปรากฏด้วยว่า หน้าที่สำคัญประการหนึ่งของนักการทูตของเขาคือ รายงานเรื่องสถานการณ์สิทธิมนุษยชน ดังปรากฏว่าทั้งสหรัฐและอียู ต้องทำรายงานนี้กันทุกปี ข้อมูลส่วนหนึ่งก็ไปจากการทูตนี่แหละ การกระทำแบบนี้ได้ยึดถือเป็นหลักในการปฏิบัติมาเป็นเวลาพอสมควรแล้ว โดยหน้าที่เขาจึงต้องส่งคนไปดูคดีของธนาธร

หลักสิทธิมนุษยชนนั้นเป็นหลักการใหญ่ระดับโลกในหลายกรณี overrule หลักการ non-interference ไปเลยก็มี ไม่เช่นนั้นสหประชาชาติคงเข้าไปขัดขวางการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ไม่ได้ ไม่ควรมีประเทศใดอ้างหลัก non-interference เพื่อข่มเหงประชาชนของตัวเองได้ใช่มั้ย น้องเอ

ภาพประกอบ: UNHQ New York