วันผู้บริจาคโลหิตโลก

14 มิถุนายน พ.ศ. 2547

World Blood Donor Day

วันผู้บริจาคโลหิตโลก



องค์การอนามัยโลก (World Health Organization), สหพันธ์สภากาชาดและสภาเ ยววงเดือนแดงระหว่างประเทศ (International Federation of Red Cross and Red Crescent Societies) และ สหพันธ์ผู้บริจาคโลหิตระหว่างประเทศ (The International Federation of Blood Donor Organizations) และสมาคมบริการโลหิตระหว่างประเทศ (The International Society of Blood Transfusion ) จึงได้กำหนดให้วันที่ 14 มิถุนายน ของทุกปี เป็น “วันผู้บริจาคโลหิตโลก” (World Blood Donor Day) และเพื่อเป็นวันที่ระลึกถึง ดร.คาร์ล แลนด์สไตเนอร์ (Karl Landsteiner) ซึ่งเป็นผู้ค้นพบหมู่โลหิตระบบเอบีโอ เป็นครั้งแรก และเชิญชวนให้สภากาชาดทั่วโลกจัดกิจกรรมร่วมเฉลิมฉลองเพื่อขอบคุณผู้บริจาคโลหิตทั่วโลก โดยเริ่มจัดขึ้นเป็นครั้งแรกเมื่อปี พ.ศ. 2547“

ในสมัยก่อนการให้เลือดแก่ผู้ป่วย ยังไม่ค่อยได้รับผลสำเร็จนัก เพราะเลือดที่ให้ มักตกตะกอนในสายเลือดของผู้ป่วย และเม็ดเลือดมักจะแตก ทำให้ผู้ป่วยมีอาการช็อก เป็นดีซ่าน โดยคาร์ล ได้ให้ข้ออธิบายไว้ว่า ที่เป็นเช่นนี้ ก็เพราะเม็ดเลือดในคนแต่ละคนไม่เหมือนกัน จึงเป็นสาเหตุให้เกิดปฏิกิริยา ระหว่างเม็ดเลือดที่ต่างชนิดกัน และเกิดการตกตะกอนขึ้น

การค้นพบหมู่โลหิตระบบนี้เริ่มในปี ค.ศ. 1900 โดย คาร์ล ได้ทดลองเจาะโลหิตของผู้ร่วมงานจำนวน 6 คน แล้วนำมาแยกเม็ดโลหิตแดง และนํ้าเหลืองออกจากกัน ต่อจากนั้นได้นำเม็ดโลหิตแดง และนํ้าเหลืองของแต่ละคนมาทำปฏิกิริยาสลับกันไปมา ปรากฏว่าบางคู่เกิดปฏิกิริยาจับกลุ่ม บางคู่ก็กลืนเป็นเนื้อเดียวกัน จากปรากฏการณ์นี้ต่อมาในปี ค.ศ. 1901 คาร์ล จึงสรุปผลการทดลองค้นคว้าว่าโลหิต แบ่งออกเป็น 3 หมู่ คือ หมู่ A, B และ O สำหรับหมู่ที่ 4 คือ AB พบโดย วอน เดอ คาสติโล และสเตอลิ ในปี ค.ศ. 1902

ในปี ค.ศ. 1909 คาร์ล ได้ตีพิมพ์เอกสาร แสดงให้เห็นว่าเลือดของมนุษย์ สามารถแบ่งออกได้เป็นหลายชนิด คือ A , B, AB และ O และได้ทำการชี้แจงว่า การถ่ายเลือดจากบุคคลหนึ่งไปยังอีกบุคคลหนึ่ง ที่มีกลุ่มเลือดเดียวกัน เลือดจะไม่เกิดปฏิกิริยาตกตะกอน นอกจากว่าบุคคลทั้งสอง จะมีเลือดคน ละกลุ่ม ซึ่งการค้นพบในครั้งนี้ ก่อให้เกิดประโยชน์ทางการแพทย์อย่างมหาศาล จากการค้นพบในครั้งนี้ ทำให้คาร์ล ได้รับรางวัลโนเบล สาขาสรีรวิทยา หรือแพทยศาสตร์ ในปี ค.ศ. 1930 ต่อมาในปี ค.ศ. 1940 คาร์ล ร่วมกับ อเล็กซานเดอร์ วินเนอร์ ทำการทดลองฉีดเม็ดโลหิตแดงของลิง (Rhesus monkey) เข้าไปในกระต่าย พบว่านํ้าเหลืองของกระต่ายทำปฏิกิริยากับเม็ดโลหิตแดงของลิง และยังทำปฏิกิริยากับเม็ดโลหิตแดงของคนทั่วไปอีก จำนวน 84% ต่อมาภายหลังได้พบปรากฏการณ์เช่นนี้อีกในคน 3 คน ที่ได้รับโลหิตหมู่ A B O ที่ตรงกัน จึงเชื่อว่า เกิดจากโลหิตหมู่พิเศษ นอกเหนือไปจากหมู่โลหิต A B O และได้ตั้งชื่อหมู่โลหิตนี้ว่า อาร์เอช (Rh) ต่อมา ในปี ค.ศ. 1943 คาร์ล เสียชีวิตด้วยโรคหัวใจ รวมอายุได้ 75 ปี “