กาเรล ชาเปก

CZ
9 มกราคม พ.ศ. 2433

Karel Čapek

กาเรล ชาเปก

นักเขียนชาวเช็ก

We´re two, two for everything, for love, life,
for a fight and pain, for hours of happiness.
Two for wins and losses, for life and for death - TWO!


กาเรล ชาเปก (Karel Čapek) (9 มกราคม พ.ศ. 2433 – 25 ธันวาคม พ.ศ. 2481) เป็นนักเขียนชาวเช็ก ผู้ริเริ่มใช้คำว่า robot (หุ่นยนต์) ซึ่งปรากฏอยู่ในบทละครเรื่อง R.U.R. กาเรล ชาเปกเกิดที่หมู่บ้านแห่งหนึ่งในโบฮีเมีย จักรวรรดิออสเตรีย-ฮังการี (ปัจจุบันคือ สาธารณรัฐเช็ก) เมื่อ พ.ศ. 2433 เขาเป็นบุตรคนสุดท้องจาก 3 คน ครั้งเป็นวัยรุ่น ชาเปกสนใจวิชาทัศนศิลป์ โดยเฉพาะอย่างยิ่งแนวคิดคิวบิสม์ เขาเข้าศึกษาระดับมหาวิทยาลัยที่มหาวิทยาลัยชาลส์ที่กรุงปราก และซอร์บอนน์ ประเทศฝรั่งเศส ชาเปกไม่ได้เข้ารับราชการทหารเมื่อสงครามโลกครั้งที่หนึ่ง เนื่องจากปัญหาที่กระดูกสันหลัง หลังสำเร็จการศึกษา เขาทำงานเป็นนักหนังสือพิมพ์ และเริ่มเขียนหนังสือร่วมกับพี่ชาย โจเซฟ ชาเปก ใน พ.ศ. 2463 ชาเปกตีพิมพ์ R.U.R. (Rosumovi Univerzální Roboti) ซึ่งกล่าวถึงสภาพสังคมที่หุ่นยนต์ทำงานให้มนุษย์ จนหุ่นยนต์มีความรู้สึกนึกคิดและร่วมกันต่อต้านมนุษย์ ความสำคัญของบทละครนี้คือ ชาเปกใช้คำว่า robot (ซึ่งพี่ชายเป็นผู้ประดิษฐ์) เรียกหุ่นยนต์เป็นครั้งแรก (โดยหุ่นยนต์ที่ชาเปกกล่าวถึงนั้น คือ แอนดรอยด์ในปัจจุบัน) R.U.R. ได้รับความนิยมอย่างสูง จนแปลไปแล้วกว่า 30 ภาษาทั่วโลก (ในฉบับภาษาอังกฤษใช้ชื่อ Rossum’s Universal Robots)

นอกจากแนววิทยาศาสตร์แล้ว ชาเปกยังเขียนบทความทางการเมืองอีกด้วย โดยเขามีแนวคิดต่อต้านระบอบนาซีและฟาสซิสต์ เขาปฏิเสธที่จะลี้ภัยในช่วงที่เชโกสโลวาเกียกำลังถูกนาซียึด ด้วยปัญหาสุขภาพ ชาเปกเสียชีวิตที่ปราก เมื่อ พ.ศ. 2481 จากอาการปอดบวม สิริอายุ 48 ปี